هر آنچه که باید درباره فرایند بولونیا بدانید

فرایند بولونیا

فرایند بولونیا (Bologna Process) به مجموعه‌ای از جلسات و توافق‌های وزراء کشورهای اروپایی اطلاق می‌شود، که در راستای اطمینان حاصل کردن از صلاحیت استانداردها و بالا بردن کیفیت مدارک تحصیلی دانشگاهی کشورهای اروپایی انجام گرفت. این فرایند منطقه آموزش عالی اروپا را تحت کنوانسیون پذیرش لیسبون ایجاد کرده‌است. اعلامیه بولونیا در سال ۱۹۹۹ توسط وزرای آموزش و پرورش ۲۹ کشور اروپایی در دانشگاه بولونیا به امضا رسید.  البته در سال های بعد  تعداد کشورهای اروپایی که به توافقنامه بولونیا پیوستند بیشتر شد و در سال ۲۰۲۰ تعداد ۴۸ کشور اروپایی آن را امضا کرده اند.

این توافقنامه در حوزه آموزش عالی اروپایی جریان دارد تا جابه جایی اساتید و دانشجویان را بین دانشگاه های کشورهای مختلف ساده تر نماید. آموزش عالی در کشورهایی که فرایند بولونیا را امضا کرده اند باید شامل مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری باشد و تمامی این دوره ها و مقاطع در کشورهای عضو توافقنامه بولونیا در یک سطح به پایان برسد. همچنین باید سیستمی ایجاد کنند که در آن امکان یادگیری و آموزش با کیفیت بسیار بالا وجود داشته باشد و این کیفیت در تمامی دانشگاه ها رعایت گردد.

در میان این کشورها روسیه و ترکیه به دلیل هزینه تحصیل و زندگی پایین تر نسبت به سایر کشورها بیشتر مورد توجه دانشجویان ایرانی است.دانشگاه‌های دولتی و خصوصی در ترکیه پیرو پیمان بولونیا هستند و دوره‌های تحصیلی خود را مطابق با اروپا یکسان‌سازی می‌کنند و دانشجویان می توانند با تحصیل در ترکیه از این توافقنامه بهره مند شوند.

دولت روسیه در سال ۲۰۱۳ معاهده بلونیا را امضا کرد که چندین تعهد را به عنوان بخشی از خلق فضای آموزشی مشترک کشورهای شرکت کننده بر عهده گرفت. مدرک تحصیلی دانشگاه‎‌های روسیه در بیشتر کشورها مورد تایید می‌باشد. این فرایند توسط موافقت‌نامه‌های بین دولت روسیه با بیش از ۶۰ کشور، از جمله فنلاند، اسپانیا، کوبا، هند، ویتنام، چین، ونزوئلا و نامیبیا منعقد شد و در سال ۲۰۱۵ این سند همکاری با کشور فرانسه و در اکتبر و نوامبر سال ۲۰۱۶ با قبرس و مالت امضا شد.

علاوه بر این، بسیاری از دانشگاه‌های روسیه با دانشگاه‎های خارجی در حال اجرای برنامه‌های مشترک می باشند و به دانشجویان خود مدرک دوگانه اعطا می‌کنند. به بیان دیگر، در صورت تحصیل در روسیه ، دانشجویان می توانند یک مدرک روسی و یک مدرک از دانشگاه‌های اروپایی دریافت کنند.

کشورهای عضو توافقنامه بولونیا

امضا کنندگان قرارداد بولونیا ، اعضای منطقه آموزش عالی اروپا ، عبارتند از:

۱۹۹۹: اتریش ، بلژیک ، بلغارستان ، جمهوری چک ، دانمارک ، استونی ، فنلاند ، فرانسه ، آلمان ، یونان ، مجارستان ، ایسلند ، ایرلند ، ایتالیا ، لتونی ، لیتوانی ، لوکزامبورگ ، مالت ، هلند ، نروژ ، لهستان ، پرتغال ، رومانی ، اسلواکی ، اسلوونی ، اسپانیا ، سوئد ، سوئیس ، انگلستان.

۲۰۰۱: کرواسی ، قبرس ، لیختن اشتاین ، ترکیه ، کمیسیون اروپا

۲۰۰۳:  آلبانی ، آندورا ، بوسنی و هرزگوین ، جمهوری مقدونیه شمالی ، روسیه ، صربستان ، شهر واتیکان

۲۰۰۵:  ارمنستان ، آذربایجان ، گرجستان ، مولداوی و اوکراین

۲۰۰۷:  مونته نگرو

۲۰۱۰: قزاقستان

۲۰۱۵: بلاروس

همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا در این روند شرکت می کنند که کمیسیون اروپا نیز امضا کننده آن است. موناکو و سان مارینو تنها اعضای شورای اروپا هستند که این روند را اتخاذ نکردند.