وبلاگ
احیای طرح ترانزیت بدون ویزای بریتانیا خارج از قانون
فهرست مطالب
خلاصه مطلب
کمیته فرعی نظارت بر قوانین ثانویه مجلس اعیان بریتانیا در گزارشی که ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، وزارت کشور را به‌خاطر حذف ناخواسته طرح ترانزیت بدون ویزا از تغییرات قوانین مهاجرت مارس ۲۰۲۶ و احیای آن با یک امتیاز عمومی خارج از قوانین رسمی مهاجرت مورد انتقاد قرار داد. وزارت کشور تأکید کرده محتوای سیاست تغییری نکرده است. این گزارش صرفاً جنبه انتقادی دارد و پیشنهادی برای ابطال امتیاز فعلی مطرح نشده است. بر اساس اطلاعات موجود، ایران در فهرست کشورهای مشمول این طرح قرار ندارد و این اصلاح تأثیر مستقیمی بر متقاضیان ایرانی ندارد.
کمیته فرعی نظارت بر قوانین ثانویه مجلس اعیان بریتانیا، وزارت کشور این کشور را به دلیل حذف ناخواسته «طرح ترانزیت بدون ویزا» از تغییرات قوانین مهاجرت بریتانیا در مارس ۲۰۲۶ مورد انتقاد قرار داد. وزارت کشور پیش از اجرای این تغییرات، طرح را با استفاده از یک امتیاز عمومی که خارج از قوانین رسمی مهاجرت عمل می‌کند، احیا کرد. گزارش این کمیته در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد.
حذف ناخواسته ضمیمه طرح ترانزیت بدون ویزا از قوانین مارس ۲۰۲۶
طرح ترانزیت بدون ویزا (Transit Without Visa Scheme یا TWOV) پیش از این به صورت رسمی در قوانین مهاجرت بریتانیا گنجانده شده بود و تحت عنوان «ضمیمه بازدیدکننده: طرح ترانزیت بدون ویزا» اجرا می‌شد. اما در بیانیه تغییر قوانین مهاجرت در مارس ۲۰۲۶ (شماره HC 1691)، این ضمیمه به صورت تصادفی حذف شد. این بیانیه قرار بود از ۲۶ مارس ۲۰۲۶ اجرایی شود. وزارت کشور اندکی پیش از تاریخ اجرا متوجه این خطا شد، اما زمان کافی برای اصلاح آن از طریق انتشار یک بیانیه جدید تغییر قوانین را نداشت.
احیای طرح ترانزیت بدون ویزا با امتیاز خارج از قوانین مهاجرت
برای جبران این اشتباه، وزارت کشور با استناد به بند ۳(۱)(ب) قانون مهاجرت ۱۹۷۱، طرح ترانزیت بدون ویزا را به عنوان یک «امتیاز عمومی» خارج از قوانین مهاجرت بازگرداند. این امتیاز جدید در ضمیمه A راهنمای پرونده‌های ترانزیت و همچنین در ابزار آنلاین gov.uk منعکس شده است. مقامات تأکید کرده‌اند که محتوای سیاست تغییری نکرده و امتیاز جدید دقیقاً با شرایط ضمیمه قبلی مطابقت دارد. این امتیاز پیش از تاریخ ۲۶ مارس ۲۰۲۶ منتشر و از همان روز به اجرا درآمد.
برنامه وزارت کشور برای چهار نوبت تغییر قوانین در سال
وزارت کشور در پاسخ به این رویداد اعلام کرده است که برای کاهش خطر خطاهای مشابه در آینده، برنامه تغییرات قوانین مهاجرت را به چهار نوبت در سال محدود خواهد کرد. به عبارت دیگر، تغییرات از این پس تنها یک بار در هر فصل اعمال خواهند شد. با این حال، کمیته نظارت مجلس اعیان اعلام کرده که نه مجلس و نه خود کمیته، از استفاده وزارت کشور از آن بند قانونی خاص مطلع نشده بودند. وزارت کشور نیز در توضیحی گفته است که به دلیل «ماهیت استفاده از این امتیازها، سابقه‌ای از آنها نگهداری نمی‌کنیم». این موضوع نگرانی‌هایی را درباره شفافیت و میزان نظارت پارلمانی بر چنین تصمیماتی برانگیخته است.
دامنه شمول طرح ترانزیت بدون ویزا و پرونده‌های قبلی
طرح ترانزیت بدون ویزا مختص متقاضیانی است که تحت شرایط خاصی می‌توانند بدون دریافت ویزای ترانزیت، از فرودگاه‌های بریتانیا عبور کنند. این افراد معمولاً شهروندان کشورهایی هستند که در حالت عادی به ویزای ترانزیت نیاز دارند، اما واجد شرایط استفاده از TWOV هستند. در خبر منتشر شده مشخص نشده است که آیا امتیاز جدید شامل درخواست‌های ثبت‌شده قبلی نیز می‌شود یا خیر. همچنین فهرست ملیت‌های مشمول یا مستثنی از این طرح در گزارش ارائه نشده است. وزارت کشور اما بر این نکته پافشاری کرده که خط‌مشی عملی این طرح هیچ تغییری نکرده است.
ایران در فهرست مشمولان طرح ترانزیت بدون ویزا نیست
بر اساس اطلاعات موجود، ایران در فهرست کشورهای مشمول طرح ترانزیت بدون ویزای بریتانیا قرار ندارد. بنابراین این تغییر و اصلاح اخیر تأثیر مستقیمی بر متقاضیان ایرانی ندارد و آنها همچنان برای عبور از فرودگاه‌های بریتانیا نیازمند دریافت ویزای ترانزیت فرودگاهی (Direct Airside Transit Visa) یا ویزای عادی هستند.
طرح فعلاً با امتیاز اداری فعال است و مجلس خواستار نظارت بیشتر است
طرح ترانزیت بدون ویزا در حال حاضر به عنوان یک امتیاز خارج از قوانین مهاجرت فعال است و وزارت کشور آن را از مارس ۲۰۲۶ اجرا کرده است. با این وجود، اصلاح این اشتباه و بازگرداندن طرح، نه از مسیر معمول بیانیه تغییر قوانین که تحت نظارت پارلمان است، بلکه از طریق یک امتیاز اداری انجام شد. گزارش کمیته مجلس اعیان صرفاً جنبه انتقادی دارد و خواستار شفافیت و نظارت بیشتر بر چنین فرآیندهایی شده است. در این گزارش، پیشنهادی برای ابطال امتیاز فعلی مطرح نشده است.
جمع‌بندی
طرح ترانزیت بدون ویزا پس از حذف ناخواسته از قوانین مهاجرت، از مسیری خارج از چارچوب معمول و با یک امتیاز عمومی بازگردانده شد. وزارت کشور تأکید دارد که محتوای سیاست تغییر نکرده، اما کمیته مجلس اعیان نگرانی خود را از عدم نظارت پارلمانی و ثبت‌نشدن سوابق چنین امتیازهایی اعلام کرده است. بر پایه اطلاعات این گزارش، این تغییر برای متقاضیان ایرانی تأثیر مستقیمی ندارد.